Από τον Πάνο Γκουριώτη, Πιστοποιημένο σύμβουλο Αγιουρβέδα, δάσκαλο Γιόγκα και διαλογισμού.
Πώς ο Ήλιος Επηρεάζει την Πέψη, την Ενέργεια και την Υγεία σου σύμφωνα με την Αγιουρβέδα
Στην ανθρώπινη ιστορία ο Ήλιος δεν θεωρείται απλώς σαν ένα ουράνιο σώμα, αλλά σαν την πρωταρχική πηγή ζωής, ενέργειας και μεταμόρφωσης. Λίγα πράγματα είναι ίσως ποιο ξεκάθαρα απο την σχέση του κύκλου της ζωής με τον κύκλο του ήλιου μέσα στη μέρα αλλά και κατά τη διάρκεια του έτους.
Η Αγιουρβέδα διδάσκει εδώ και αιώνες ότι οι μεταβολές στην ένταση της ηλιακής ενέργειας επηρεάζουν τη φυσιολογία, την πέψη, τα συναισθήματα και τη συνολική ευεξία του ανθρώπου. Μας διδάσκει ότι η ανθρώπινη υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους ρυθμούς της φύσης και πως η κατανόηση της σχέσης μεταξύ ηλιακού και ανθρώπινου κύκλου αποτελούν τη βάση για τη βέλτιστη υγεία.
Με απλά λόγια, όλες οι αλλαγές που συμβαίνουν στο φυσικό περιβάλλον αντανακλώνται και στον ανθρώπινο οργανισμό.
Agni, η αρχή της θερμότητας
Στην Αγιουρβέδα, ο Ήλιος συνδέεται με την Agni, το αρχέγονο σύμβολο της φωτιάς και της μεταμόρφωσης η οποία στο ανθρώπινο επίπεδο, κυβερνά την πέψη, τον μεταβολισμό, τις κυτταρικές λειτουργίες και τη διαύγεια του πνεύματος.
Αν η Agni μας είναι δυνατή, τότε η πέψη μας λειτουργεί αποτελεσματικά και βιώνουμε υγεία και ευεξία σε όλα τα επίπεδα. Αν όμως δεν είναι αρκετά δυνατή, τότε η πέψη μας δε λειτουργεί αποτελεσματικά. Όσα μας θρέφουν, είτε είναι τροφές, είτε σκέψεις, είτε συναισθήματα, δε χονεύονται σωστά και έτσι η δύσπεπτη (τοξική) ενέργεια συσσωρεύεται σε σωματικό, συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο και αυτό είναι που οδηγεί στην ασθένεια.
Ηλιακοί Περίοδοι
Η Αγιουρβέδα χωρίζει το έτος σε δύο κύριες ηλιακές περιόδους. Την περίοδο που ο ήλιος κατευθήνεται προς το θερινό ηλιοστάσιο (Uttarayana) και την περίοδο που κατευθύνεται προς το χειμερινό ηλιοστάσιο (Dakshinayana)
Η περίοδος Uttarayana εκτείνεται γενικά στη χώρα μας από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα μέσα Ιουλίου. Κατά τη διάρκειά της η επίδραση του Ήλιου αυξάνεται σταδιακά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το περιβάλλον να γίνεται πιο ξηρό και πιο θερμό. Το ανθρώπινο σύστημα στην προσπάθεια του να δροσιστεί, ρίχνει ρυθμούς. Έτσι τα ενεργειακά μας αποθέματα ελαττώνονται και κατά συνέπεια μειώνεται και η πεπτική μας ικανότητα. Η περίοδος αυτή περιγράφεται συχνά ως μια εποχή κατά την οποία ο Ήλιος “απορροφά” ενέργεια από τη Γη και τους ζωντανούς οργανισμούς.
Στον αντίποδα, η περίοδος Dakshinayana εκτείνεται περίπου από τα μέσα Ιουλίου έως τα μέσα Ιανουαρίου. Κατά τη διάρκειά της, αυξάνεται σταδιακά οι ψυχρή ενέργεια στο περιβάλλον. Σε απάντηση αυτού, αυξάνεται και η θερμότητα στο σώμα μας και η πεπτική μας ενέργεια γίνεται ποιο αποδοτική. Κατά συνέπεια η σωματική μας δύναμη βελτιώνεται και βιώνουμε περίοδο αναπλήρωσης και αναδόμησης.
Ήλιος και Πέψη
Μία από τις πιο πρακτικές διδασκαλίες της Αγιουρβέδα, αφορά επίσης τη σχέση μεταξύ του Ήλιου και της πεπτικής μας ικανότητας κατά τη διάρκεια μιας ημέρας.
Όπως ο Ήλιος ακολουθεί την άνοδό του μέσα στη μέρα τις ώρες προ μεσημβρίας, έτσι και η πεπτική μας ικανότητα είναι ποιο αποτελεσματική εκείνη τη περίοδο. Για αυτό το λόγο η Αγιουρβέδα προτείνει το κυρίως γεύμα της ημέρας να καταναλώνεται πριν το μεσημέρι.
Αντίστοιχα όταν ο ήλιος “πέφτει” τις ώρες μετά μεσημβρίας, η πεπτική μας ικανότητα μειώνεται. Κατά συνέπεια το γεύμα μας οφείλει να γίνεται ελαφρύτερο.
Η σύγχρονη χρονοβιολογία έχει διαπιστώσει ότι η μεταβολική αποτελεσματικότητα, η ευαισθησία στην ινσουλίνη και η πεπτική λειτουργία συχνά κορυφώνονται νωρίτερα μέσα στην ημέρα, επιβεβαιώνοντας αυτή την παραδοσιακή παρατήρηση.
Καθημερινές Πρακτικές
Η Αγιουρβέδα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις καθημερινές πρακτικές, γνωστές ως Dinacharya. Οι πρακτικές αυτές βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην πορεία του Ήλιου στον ουρανό.
Οι παραδοσιακές συστάσεις περιλαμβάνουν:
– Ξύπνημα κοντά στην ανατολή του ηλίου.
– Άσκηση τις πρωινές ώρες.
– Κύριο γεύμα το πριν το μεσημέρι.
– Κατανάλωση του ελαφρύτερου γεύματος της ημέρας και ελάττωση ρυθμών μετά τη δύση του ηλίου.
– Ύπνο πριν από τις 22:00.
Η σύγχρονη έρευνα για τους κιρκαδικούς ρυθμούς δείχνει ότι η έκθεση στο φυσικό πρωινό φως βοηθά στη ρύθμιση των ορμονών, του ύπνου, της διάθεσης, του μεταβολισμού και της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.
Τις περιόδους που η ηλιακή ενέργεια είναι έντονη, η Αγιουρβέδα προτείνει τα εξής:
Διατροφή:
– Προτίμηση ελαφριές και δροσιστικές τροφές όπως αγγούρι, πεπόνι, καρπούζι και πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
– Περιορισμό των πολύ πικάντικων, τηγανητών και όξινων τροφών.
– Αποφυγή κατανάλωσης μεγαλων γευμάτων.
– Αποφυγή κατανάλωσης καφέ και αλκοόλ.
– Επαρκή ενυδάτωση με δροσερό αλλά όχι παγωμένο νερό.
Συμπεριφορά:
– Αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας.
– Χρόνος και επαφή με τα στοιχεία της φύσης. Υγρό στοιχείο, γη και βουνό.
– Εφαρμογή δροσιστικών αναπνευστικών τεχνικών, όπως το Sheetali Pranayama.
– Έμφαση στην ξεκούραση και τη διαχείριση του στρες.
Προσοχή! Η υπερβολική ηλιακή έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε υπερκόπωση, ανταγωνισμό και εξουθένωση του νου και του σώματος.
Η σχέση μεταξύ Αγιουρβέδας και ηλιακού κύκλου αναδεικνύει μια θεμελιώδη αρχή: ο άνθρωπος δεν είναι ξεχωριστός από τη φύση, αλλά αναπόσπαστο μέρος της. Ο Ήλιος επηρεάζει την πέψη, τον μεταβολισμό, την ενέργεια, τη διάθεση και την εποχική προσαρμογή του οργανισμού. Σεβόμενοι αυτούς τους ρυθμούς και προσαρμόζοντας ανάλογα τη διατροφή, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής μας, μπορούμε να ενισχύσουμε τη σωματική υγεία, τη νοητική διαύγεια και τη μακροχρόνια ισορροπία.
Σε μια εποχή ραγδαίως εναλλασσόμενη τεχνολογικά που σταδιακά μας αποκόπτει απο την απευθείας σύνδεση με το βίωμα, η Αγιουρβέδα είναι εκεί για να μας υπενθυμίζει πως το κλειδί της ευεξίας παραμένει στην καθαρή παρατήρηση.
Παρατηρώ τον νου μου.
Παρατηρώ το σώμα μου.
Παρατηρώ το περιβάλλον μου.
Είμαι το αποτέλεσμα αυτού που συμβαίνει μέσα μου και γύρω μου.
«Όπως επάνω, έτσι και κάτω.»
Η Αγιουρβέδα μας διδάσκει πως ο κάθε άνθρωπος αποτελεί μοναδική περίπτωση. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πως να βελτιώσεις τη δική σου πεπτική ικανότητα, μπορείς να κλείσεις μια δωρεάν τηλεφωνική κουβέντα μαζί μου και θα χαρώ να απαντήσω στις ερωτήσεις σου!
Πάνος Γκουριώτης
www.innersunlight.com
